Once upon a time, humanity existed in a state of perpetual, shivering panic. Before the “Big Spark,” we had nothing but the cold, the dark, and a very reasonable fear of anything with more teeth than us. But then, we did it: we domesticated fire. Anthropologists suggest this wasn’t just a win for the BBQ industry; it was the literal catalyst for higher and abstract thinking. Once the sun went down, we were no longer just “prey in the dark” – we were “thinkers in the light.” By taming the flame, we created a safe, glowing perimeter that warded off the sabertooths and, more importantly, gifted us the era of “free time.” Suddenly, instead of spending 24 hours a day frantically not dying, we had hours of evening leisure to sit around the hearth, stare at the embers, and invent things like “art,” “religion,” and “the wheel.” We went from “Where is the mammoth?” to “What is the meaning of life?” simply because we had a warm place to sit.

And now, thousands of years later – having perfected the thermostat – you’ve decided to use that “higher thinking” to bring the dangerous, soot-producing, labor-intensive primitive heat source right back into your carpeted living room. Welcome to the evolution of regression.

You’ve decided to reject modern society’s “push-button” heating and return to your ancestral roots. You want to be a rugged, self-reliant pioneer, basking in the glow of a hearth while a blizzard howls outside.

It’s a beautiful vision. It’s also a total lie, if you expect an easy life. Heating with wood isn’t a “home improvement”; it’s a full-time, unpaid internship where your boss is a box of cast iron that is perpetually hungry. I don’t mind, but do you?

The biggest joke in the wood-burning community is that wood heat is “free.” Sure, the tree grew for free (unless you ask the tree), but by the time that heat hits your living room, you’ve likely spent a small fortune and time on:

• The Chainsaw: Which requires gas, oil, and a specialized file you will lose immediately.
• The Log Splitter: Because your “pioneer” back gave out after three logs.
• The Truck: Because you can’t haul a cord of oak in a Prius.
• The Gym Membership: Just kidding, your new gym is the woodpile. It’s called “CrossFit: The 1800s Edition.”
• The Various: books, videos and more to actually effectively use a stove

Once you install a wood stove, you will stop talking about normal things like “the news” or “your children’s grades.” Instead, you will become a moisture-content evangelist.

• The Seasoning Obsession: You’ll spend hours poking logs with a moisture meter like a doctor checking a pulse. Anything over 20%? Blasphemy. That’s not fuel; that’s a “creosote factory.”
• Hardwood Snobbery: You will find yourself looking at your neighbor’s decorative Birch tree and thinking, “That would provide a lovely secondary burn for approximately four hours.”

Also, if you are empathetic towards tree like I am. Likely hours of thinking if your feeling warm is ok with you know … the trees.

If you enjoy having a fine layer of grey dust on every surface you own—including your toothbrush—then wood heating is for you.

Aspect	The Romantic Dream	The Dusty Reality
Starting the Fire	One match and a poetic spark.	Kneeling on the floor blowing into a box like a desperate birthday child.
The Warmth	Toasty and atmospheric.	85°F (29°C) in the living room; 40°F (4°C) in the bedroom. (now this is where intelligent solutions like: reversing ceiling fans to push trapped warmth downward, installing doorway fans for horizontal circulation, and utilizing floor registers to allow natural convection to pull heat into colder rooms, effectively balancing your home’s overall temperature.)
Ash Removal	A quaint morning chore.	A high-stakes game of “Don’t Spill the Bucket” across the white rug.
Safety	A flickering nightlight.	Waking up at 3 AM convinced you smelled a chimney fire (it was just an old toast).

*some more here: https://blog.sintef.com/energy/the-10-commandments-of-wood-burning-stoves/.

You did this for yourself, right? You’re non-carbon neutral! You’re a hero! Ignore the “greens”.

But here’s the twist: After three months of hauling, splitting, stacking, and sweeping, you’ll realize that the “renewable energy” you’re using is actually your own fleeting youth. You aren’t saving the planet; you’ve just entered a long-term, committed relationship with a pile of dead trees.

And the real kicker? On the coldest night of the year, when the wind is screaming and the stove is roaring, you’ll look at the thermostat for your old, “evil” electric furnace and realize… you’ve never felt more alive. You’re not just heating a room; you’re winning a war against nature. Or at least, that’s what you tell yourself to justify the sawdust in your coffee.

And you know what? I’m actually okay with it. This is how homes used to be heated—back when “free time” meant doing something meaningful rather than the mindless consumption marketed to us today. There is a profound clarity that comes from physical labor; thinking while working with your hands is vastly superior to the modern trap of sedentary “leisure.” I’ve never quite understood the desire to choose doing nothing unless, of course, you’re unwell (and you’ll find plenty of articles on this site covering health and vitality).

So, while I’ve leaned into a sarcastic tone, it doesn’t mean I’m against wood heat. My only real hang-up is the guilt of “hurting” the trees—which is admittedly problematic. (A quick side-track for the vegans and new-agers: plants have feelings too, you know! –> https://nautil.us/plants-feel-pain-and-might-even-see-238257/; not a bad article on that)

Ultimately, as with everything in life, the choice is yours.

---

Dawno temu ludzkość żyła w stanie nieustannego, drżącego strachu. Przed „Wielką Iskrą” nie mieliśmy nic poza zimnem, ciemnością i bardzo uzasadnionym lękiem przed wszystkim, co miało więcej zębów od nas. Ale wtedy to zrobiliśmy: udomowiliśmy ogień. Antropolodzy sugerują, że nie był to tylko sukces branży grillowej; był to dosłowny katalizator myślenia wyższego i abstrakcyjnego. Gdy zachodziło słońce, nie byliśmy już tylko „ofiarą w ciemności” – stali się „myślicielami w świetle”. Okiełznując płomień, stworzyliśmy bezpieczny, żarzący się perymetr, który odstraszał tygrysy szablozębne i, co ważniejsze, podarował nam erę „czasu wolnego”. Nagle, zamiast spędzać 24 godziny na dobę na gorączkowym unikaniu śmierci, mieliśmy wieczorne godziny wolnego, by siedzieć przy palenisku, gapić się w żar i wymyślać rzeczy takie jak „sztuka”, „religia” czy „koło”. Przeszliśmy od pytania „Gdzie jest mamut?” do „Jaki jest sens życia?” tylko dlatego, że mieliśmy ciepłe miejsce do siedzenia.

A teraz, tysiące lat później – po doprowadzeniu termostatu do perfekcji – postanowiłeś wykorzystać to „myślenie wyższe”, aby sprowadzić niebezpieczne, kopcące i pracochłonne prymitywne źródło ciepła prosto do swojego wyłożonego wykładziną salonu. Witamy w ewolucji regresji.

Zdecydowałeś się odrzucić nowoczesne ogrzewanie „na przycisk” i wrócić do korzeni przodków. Chcesz być twardym, samowystarczalnym pionierem, pławiącym się w blasku paleniska, podczas gdy na zewnątrz wyje zamieć. To piękna wizja. Jest to również totalne kłamstwo, jeśli oczekujesz łatwego życia. Ogrzewanie drewnem to nie „remont domu”; to bezpłatny staż na pełny etat, gdzie twoim szefem jest żeliwna skrzynka, która jest wiecznie głodna. Mi to nie przeszkadza, ale czy tobie?

Największym żartem w społeczności palaczy drewna jest to, że ciepło z drewna jest „darmowe”. Oczywiście, drzewo urosło za darmo (chyba, że zapytasz o zdanie drzewo), ale zanim to ciepło dotrze do twojego salonu, prawdopodobnie wydasz małą fortunę i mnóstwo czasu na:

• Piłę spalinową: która wymaga benzyny, oleju i specjalistycznego pilnika, który natychmiast zgubisz.
• Łuparkę do drewna: ponieważ twoje „pionierskie” plecy poddały się po trzech kłodach.
• Ciężarówkę: bo nie przewieziesz kilku metrów dębu w Priusie.
• Karnet na siłownię: żartowałem, twoją nową siłownią jest stos drewna. Nazywa się to „CrossFit: Edycja XIX-wieczna”.
• Różne: książki, filmy i inne pomoce, aby w ogóle nauczyć się efektywnie korzystać z pieca.

Gdy tylko zainstalujesz piec na drewno, przestaniesz rozmawiać o normalnych rzeczach, takich jak „wiadomości” czy „oceny twoich dzieci”. Zamiast tego staniesz się ewangelistą zawartości wilgoci.

• Obsesja sezonowania: Będziesz spędzać godziny, szturchając kłody wilgotnościomierzem niczym lekarz sprawdzający tętno. Wszystko powyżej 20%? Bluźnierstwo. To nie paliwo; to „fabryka kreozotu”.
• Snobizm liściasty: Złapiesz się na tym, że patrzysz na ozdobną brzozę sąsiada i myślisz: „To zapewniłoby piękne wtórne spalanie przez około cztery godziny”.
• Empatia: Jeśli jesteś empatyczny wobec drzew tak jak ja, spędzisz prawdopodobnie godziny na rozmyślaniu, czy twoje poczucie ciepła jest w porządku wobec… no wiesz, drzew.

Jeśli lubisz mieć cienką warstwę szarego pyłu na każdej powierzchni, którą posiadasz – wliczając w to szczoteczkę do zębów – to ogrzewanie drewnem jest dla ciebie.

Aspekt	Romantyczne marzenie	Zakurzona rzeczywistość
Rozpalanie ognia	Jedna zapałka i poetycka iskra.	Klęczenie na podłodze i dmuchanie w skrzynkę jak zdesperowany jubilat.
Ciepło	Przytulne i klimatyczne.	29°C w salonie; 4°C w sypialni. (I tu wchodzą inteligentne rozwiązania: odwracanie wentylatorów sufitowych, by spychać uwięzione ciepło w dół, instalowanie wentylatorów drzwiowych dla cyrkulacji poziomej i wykorzystywanie kratek podłogowych, by naturalna konwekcja wciągała ciepło do zimniejszych pomieszczeń).
Usuwanie popiołu	Uroczy poranny obowiązek.	Gra o wysoką stawkę pt. „Nie rozsyp” na biały dywan.
Bezpieczeństwo	Migocząca lampka nocna.	Budzenie się o 3 nad ranem w przekonaniu, że czujesz pożar komina (to były tylko stare grzanki).

Więcej znajdziesz tutaj: https://blog.sintef.com/energy/the-10-commandments-of-wood-burning-stoves/.

Zrobiłeś to dla siebie, prawda? Jesteś nie-węglowo neutralny! Jesteś bohaterem! Zignoruj „zielonych”. Ale oto zwrot akcji: po trzech miesiącach ciągania, rąbania, układania i zamiatania zdasz sobie sprawę, że „energia odnawialna”, której używasz, to tak naprawdę twoja własna przemijająca młodość. Nie ratujesz planety; właśnie wszedłeś w długotrwały, zaangażowany związek ze stosem martwych drzew.

I prawdziwa wisienka na torcie: w najzimniejszą noc w roku, gdy wiatr wyje, a w piecu huczy, spojrzysz na termostat swojego starego, „złego” grzejnika elektrycznego i zdasz sobie sprawę… że nigdy nie czułeś, że bardziej żyjesz. Nie tylko ogrzewasz pokój; wygrywasz wojnę z naturą. A przynajmniej tak sobie wmawiasz, by uzasadnić obecność trocin w kawie.

I wiesz co? Właściwie to mi to odpowiada. Tak kiedyś ogrzewano domy – w czasach, gdy „czas wolny” oznaczał robienie czegoś sensownego, a nie bezmyślną konsumpcję, którą nam się dzisiaj sprzedaje. W pracy fizycznej jest głęboka klarowność; myślenie podczas pracy rękami jest znacznie lepsze niż współczesna pułapka siedzącego „odpoczynku”. Nigdy do końca nie rozumiałem pragnienia, by wybierać nicnierobienie, chyba że ktoś jest chory (więcej o tym znajdziesz w innych artykułach na mojej stronie dotyczących zdrowia i witalności).

Więc choć przyjąłem bardzo sarkastyczny ton, nie oznacza to, że jestem przeciwny ogrzewaniu drewnem. Moim jedynym prawdziwym problemem jest poczucie winy z powodu „krzywdzenia” drzew – co, przyznaję, jest problematyczne. (Mała dygresja dla wegan i wyznawców New Age: rośliny też czują! Zobacz: https://nautil.us/plants-feel-pain-and-might-even-see-238257/; całkiem niezły artykuł na ten temat).

Ostatecznie, jak ze wszystkim w życiu, wybór należy do ciebie.